Onderzoek naar de toekomst van de controlerende functie van lokale omroepen van start

De lokale publieke omroep krijgt de komende vier jaar een belangrijke impuls vanuit de wetenschap. Onder leiding van bijzonder hoogleraar Lokale Publieke Omroep Yael de Haan start een promotieonderzoek naar de vraag hoe de controlerende functie van lokale publieke omroepen op een duurzame manier verder kan worden geprofessionaliseerd. Daarbij is er speciale aandacht voor de rol van kunstmatige intelligentie (AI) binnen journalistieke werkprocessen.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Shannon Bakker, onderzoeker en docent datajournalistiek aan de Hogeschool Utrecht en freelance datajournalist. Zij wordt begeleid door Yael de Haan, samen met Sebastiaan van de Lubben (senior onderzoeker lokale journalistiek), Maaike Harbers (lector AI) en Flip van Willigen (directeur van 1Twente).

Volgens Flip van Willigen is juist de brede aanpak van het onderzoek van grote waarde voor de sector. “Wat dit onderzoek voor onze sector extra interessant maakt, is dat naast de invloed van AI op de interne organisatie, werkprocessen en technologische innovatie, ook de interactie met het publiek en de ethische aspecten in de scope worden meegenomen. Alleen een totaalbeeld van deze onderling gerelateerde aandachtsgebieden maakt het mogelijk om gefundeerde keuzes te maken op het gebied van AI”, vertelt hij.

Inzicht in versterking controlerende rol lokale publieke omroep
Het promotieonderzoek bestaat uit vier deelstudies die gezamenlijk inzicht geven in de manier waarop lokale publieke omroepen hun controlerende rol kunnen versterken. De eerste deelstudie onderzoekt welke kenmerken lokale journalistieke organisaties hebben die hun controlerende functie de afgelopen jaren succesvol hebben versterkt. Daarbij wordt gekeken naar de organisatie, technologische innovatie, ethiek en de relatie met het publiek.

De tweede deelstudie richt zich op de manier waarop redacties hun werkprocessen hebben aangepast om de controlerende functie te verbeteren. Ook hierbij staan organisatie, technologie en de betrokkenheid van het publiek centraal.

De inzichten uit deze twee studies vormen de basis voor de derde deelstudie, waarin nieuwe ontwerpen voor journalistieke werkprocessen worden ontwikkeld. In de vierde en laatste deelstudie worden deze oplossingen in de praktijk getest. Uiteindelijk moeten hieruit ontwerpprincipes voortkomen die lokale publieke omroepen helpen hun journalistieke werkprocessen duurzaam en effectief te verbeteren.

De uitkomsten van het onderzoek moeten bijdragen aan de verdere professionalisering van de lokale publieke omroep en handvatten bieden voor redacties die hun controlerende functie willen versterken.