De stelselwijziging is bedoeld om te komen tot toekomstbestendige lokale publieke media-instellingen met voldoende schaal, professionaliteit en journalistieke slagkracht. Het huidige bestel is kwetsbaar en versnipperd, terwijl de lokale publieke mediaopdracht steeds belangrijker wordt. Door samenwerking binnen grotere lokale verzorgingsgebieden ontstaat meer continuïteit, een steviger organisatiebasis en meer ruimte voor journalistieke kwaliteit.

De aanwijzingsprocedure is de formele procedure waarin wordt bepaald welke organisatie de lokale publieke mediaopdracht uitvoert in een bepaald verzorgingsgebied. Partijen die daarvoor in aanmerking willen komen, dienen een aanvraag in bij het Commissariaat voor de Media. Het Commissariaat beoordeelt de aanvragen op basis van de wettelijke eisen en betrekt daarbij de adviezen van gemeenten en de NLPO.

Een lokale publieke media-instelling is de organisatie die door het Commissariaat voor de Media wordt aangewezen om de lokale publieke mediaopdracht uit te voeren in een bepaald verzorgingsgebied. In het nieuwe stelsel gaat het om één aangewezen rechtspersoon per verzorgingsgebied.

Een streekomroep is de lokale publieke media-instelling die de publieke mediaopdracht uitvoert voor een groter lokaal verzorgingsgebied. Dat gebied kan meerdere gemeenten omvatten. In de aanvraag moet duidelijk worden hoe gemeenten, dorpen, wijken en gemeenschappen binnen het verzorgingsgebied herkenbaar worden bediend.

Het verzorgingsgebied is het gebied waarvoor een lokale publieke media-instelling wordt aangewezen. In het nieuwe stelsel gaat het niet meer vanzelfsprekend om één afzonderlijke gemeente, maar om een groter lokaal verzorgingsgebied waarbinnen de publieke mediaopdracht wordt uitgevoerd.

Het concessiebeleidsplan beschrijft de gezamenlijke koers voor het lokale publieke bestel in de nieuwe concessieperiode. Daarin staan uitgangspunten voor kwaliteit, samenwerking, organisatie, financiering en de invulling van de publieke mediaopdracht. Aanvragers moeten hun meerjarenbeleidsplan daarop laten aansluiten zodra het concessiebeleidsplan is vastgesteld.

De blauwdruk is een algemeen hulpmiddel voor huidige lokale omroepen, samenwerkingsverbanden en andere beoogde aanvragers. De blauwdruk geeft richting bij onderwerpen zoals organisatie, beleidsvorming, begroting, lokale verankering en publieke waarde. De blauwdruk is geen beoordeling of goedkeuring van een aanvraag en vervangt niet het concessiebeleidsplan, de wettelijke vereisten of de procedure van het Commissariaat voor de Media.

Een aanvraag kan worden ingediend door een rechtspersoon die de lokale publieke mediaopdracht in een verzorgingsgebied wil uitvoeren en aan de gestelde eisen voldoet. Dat kan een bestaande lokale omroep zijn, een samenwerkingsverband dat toewerkt naar één rechtspersoon of een andere partij die een aanvraag voorbereidt.

Een aanvraag kan worden ingediend door een rechtspersoon die de lokale publieke mediaopdracht in een verzorgingsgebied wil uitvoeren en aan de gestelde eisen voldoet. Dat kan een bestaande lokale omroep zijn, een samenwerkingsverband dat toewerkt naar één rechtspersoon of een andere partij die een aanvraag voorbereidt.

De aanwijzing wordt verleend aan één rechtspersoon. Meerdere omroepen of initiatieven kunnen samenwerken aan één aanvraag, maar uiteindelijk moet duidelijk zijn welke rechtspersoon verantwoordelijk wordt voor de uitvoering van de publieke mediaopdracht in het verzorgingsgebied.

Als meerdere partijen een aanvraag indienen voor hetzelfde verzorgingsgebied, worden deze aanvragen beoordeeld volgens de daarvoor geldende procedure. Het Commissariaat voor de Media neemt uiteindelijk het besluit over de aanwijzing. Samenwerking kan bijdragen aan een uitvoerbare en samenhangende aanvraag, maar partijen kunnen ook afzonderlijk een aanvraag indienen als zij menen aan de voorwaarden te voldoen.

De aanwijzing wordt verleend aan één rechtspersoon. Als meerdere partijen samenwerken, moet dus duidelijk zijn welke organisatie de aanvraag indient en verantwoordelijk wordt voor de uitvoering van de publieke mediaopdracht. Binnen één organisatie kunnen lokale redacties, vrijwilligersgroepen, samenwerkingsafspraken en lokale aanspreekpunten blijven bestaan.

De aanvrager moet duidelijk maken hoe gemeenten, kernen en gemeenschappen binnen het verzorgingsgebied worden bediend. Dat kan bijvoorbeeld via lokale journalistieke aanwezigheid, verslaggeving van gemeenteraden, aandacht voor verenigingen en evenementen, lokale edities, redactienetwerken en samenwerking met vrijwilligers.

Het programmabeleidbepalend orgaan, vaak afgekort als pbo, bewaakt dat het media-aanbod aansluit bij de maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen binnen het verzorgingsgebied. In het nieuwe stelsel moet het pbo passen bij het hele verzorgingsgebied.

Het meerjarenbeleidsplan beschrijft hoe de aanvrager de publieke mediaopdracht in het verzorgingsgebied wil uitvoeren. Het plan gaat onder meer in op journalistiek, lokale verankering, bereik, organisatie, samenwerking, vrijwilligers, governance, financiën en publieke waarde.

De begroting moet laten zien hoe de aanvrager de publieke mediaopdracht financieel uitvoerbaar maakt. Daarbij gaat het onder meer om personele inzet, redactie, techniek, huisvesting, distributie, ondersteuning, vrijwilligers, professionalisering en organisatiekosten. Neem alleen inkomsten op die voldoende zeker en onderbouwd zijn.

Gemeenten kunnen aanvullende bekostiging beschikbaar stellen. Voor de aanvraag is van belang welke middelen tijdig en openbaar bekend zijn gemaakt en kunnen worden meegenomen in de financiële onderbouwing. De NLPO informeert via deze pagina zodra duidelijk is hoe informatie over gemeentelijke bijdragen beschikbaar komt en kan worden verwerkt.

De Rijksbekostiging en de verdeling daarvan worden nader uitgewerkt op basis van de wet en de bijbehorende verdeelsystematiek. Zodra hierover meer duidelijkheid bestaat, publiceert de NLPO deze informatie via deze pagina en, waar mogelijk, via beschikbare kaart- en rekentools.

Gemeenten blijven relevant voor lokale verankering, eventuele aanvullende bekostiging en advisering over aanvragen. Zij kennen het lokale verzorgingsgebied en adviseren over de mate waarin een aanvraag aansluit bij de lokale samenleving.

De NLPO organiseert de uitvoering van de concessie en verstrekt algemene informatie over de stelselwijziging, de route naar de aanwijzingsaanvraag en de landelijke kaders. Daarnaast ontwikkelt de NLPO algemene documenten en hulpmiddelen en heeft zij een wettelijke adviestaak bij de beoordeling van aanvragen. De aanvrager blijft zelf verantwoordelijk voor de inhoud, kwaliteit, volledigheid en indiening van de aanvraag.

Het Commissariaat voor de Media voert de aanwijzingsprocedure uit en neemt uiteindelijk het besluit over de aanwijzing. Aanvragen worden daarom ingediend bij het Commissariaat. Het Commissariaat beoordeelt of aanvragen voldoen aan de wettelijke eisen en betrekt daarbij onder meer de adviezen van gemeenten en de NLPO.

De NLPO werkt aan collectieve diensten die streekomroepen ondersteunen bij een doelmatige en professionele uitvoering van hun publieke taak. Welke diensten precies beschikbaar komen, wordt nader uitgewerkt. Zodra hierover meer duidelijkheid bestaat, wordt deze informatie op deze pagina gepubliceerd.

Radio en televisie blijven belangrijk waar zij aantoonbaar bijdragen aan de publieke taak en het bereiken van doelgroepen in het verzorgingsgebied. De kanaalmix kan per streek verschillen en moet worden onderbouwd op basis van publieksgedrag, maatschappelijke impact, lokale herkenbaarheid en uitvoerbaarheid.

Het is verstandig terughoudend te zijn met nieuwe langlopende verplichtingen zolang nog niet vaststaat welke organisatie vanaf 2028 wordt aangewezen. Sluit alleen verplichtingen af die noodzakelijk zijn en zorg waar mogelijk voor passende ontbindende, overdrachts- of wijzigingsclausules.

Vrijwilligers blijven van grote waarde voor de lokale publieke omroep. Bij de voorbereiding is het belangrijk om vrijwilligers tijdig te betrekken, duidelijkheid te geven over hun mogelijke toekomstige rol en lokale netwerken zorgvuldig in beeld te brengen.

Voor medewerkers kan de stelselwijziging gevolgen hebben voor organisatie, functie-inhoud, rechtspositie of samenwerking. Dat hangt af van de situatie per omroep en per verzorgingsgebied. Breng daarom tijdig in kaart welke medewerkers betrokken zijn, welke afspraken gelden en welke stappen nodig zijn richting de toekomstige organisatie.

Breng zo concreet mogelijk in beeld welke afspraken al zijn gemaakt, welke stappen nog volgen en welke punten nog moeten worden uitgewerkt. Een aanvraag moet laten zien dat de aanvrager de publieke mediaopdracht vanaf 2028 kan uitvoeren.

Een huidige lokale omroep kan ervoor kiezen buiten het publieke bestel verder te gaan, bijvoorbeeld als commercieel of online platform. Dat heeft gevolgen voor publieke bekostiging, must-carry, collectieve voorzieningen en andere faciliteiten die verbonden zijn aan de publieke taak. Ook moeten afspraken worden gemaakt over middelen, rechten en apparatuur die met publieke middelen zijn opgebouwd.

Breng in kaart welke partijen binnen het verzorgingsgebied betrokken zijn bij de voorbereiding, maak afspraken over samenwerking, organisatie en verantwoordelijkheden, en werk de inhoudelijke en financiële uitgangspunten voor het meerjarenbeleidsplan uit.

Deze pagina wordt de komende periode aangevuld met actuele informatie, veelgestelde vragen, documenten en verwijzingen naar relevante bronnen. Heb je algemene vragen over de stelselwijziging, de planning of de beschikbare informatie? Neem dan contact op met de NLPO