Toolkit gemeenten en verkiezingen 2026

expand_more

Lokale omroepen en de gemeenten

Op 18 maart 2026 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Lokale omroepen boden in heel Nederland onpartijdige informatie en duiding en stimuleerden bewoners om te stemmen. Nu de verkiezingen achter de rug zijn, breekt een belangrijke periode aan waarin bestuurlijke en financiële keuzes worden gemaakt die van invloed zijn op de positie van de lokale omroep vanaf 2028. Op deze pagina is informatie en inspiratie verzameld ter voorbereiding op de verkiezingen.

Toolkit, financieel coach en kwartiermakers

Aanvullende ondersteuning

Ter aanvullende ondersteuning is er voor bestuurders een vernieuwde toolkit ontwikkeld met een argumentenkaart, infosheet, modelbrief en geannoteerde agenda. Deze biedt houvast bij het voeren van het gesprek met gemeenten, die uiterlijk in november 2026 duidelijkheid moeten geven over een eventuele meerjarige bijdrage voor 2028–2032. De financieel coach en de kwartiermaker kunnen adviseren bij de voorbereiding van deze gesprekken en bij het opstellen van een goed onderbouwde begroting.  Deze nieuwe toolkit is op aanvraag beschikbaar via de coaches en kwartiermakers of via info@nlpo.nl. Aanmelden voor financiële coaching is eveneens mogelijk via dit mailadres.

Praktische tips

In opdracht van de NLPO zijn meerdere online webinars georganiseerd. Hieruit zijn diverse praktische tips naar voren gekomen, gedeeld door onder andere trainers, collega-omroepen en gemeenteraadsleden.

Is er een valkuil als politiek verslaggever? 

expand_more

Je moet je eigen voorkeur buitenboord laten. Je spreekt niet namens jezelf, maar bent er voor alle mensen en groepen in je streek, stad, dorp of wijk. Geef alle politieke partijen evenveel tijd en benader ze even kritisch. 

Hoe kom je aan de raadsstukken (zoals de verslagen van vergaderingen)?

expand_more

De gemeente is volgens de Gemeentewet verplicht de stukken openbaar te maken. Doorgaans staan ze op de website. Hoe uitgebreid men informatie geeft, verschilt per gemeente. Sommige gemeenten houden een persgesprek of sturen de collegebesluiten per mail aan journalisten. Dit kun je als journalist vragen aan de gemeentevoorlichter. Soms is een raadsvergadering of agendapunt besloten, als het onderwerp gevoelig ligt zoals de locatie van een AZC.

Vanwege tijdgebrek moeten journalisten keuzes maken. Waar ligt de meerwaarde, bij pure informatie of meer diepgaande duiding?

expand_more

Het verslaan van wat in de raad gebeurt is de basis, maar het is zeker goed om te duiden hoe en waarom een besluit tot stand gekomen is. Op 24 november 2025 is er een webinar over de journalistieke keuzes die je maakt om optimaal het publiek te bedienen. Hoe herken je een belangrijk onderwerp, welke vertelvorm en tone of voice hanteer je etc.

Hoe borg je journalistieke waarden als vrijwilligers van je omroep lijntjes hebben in de gemeente?

expand_more

Het kan zijn dat je als medewerkers van de lokale omroep een raadslid ook op het voetbalveld tegenkomt. Dat moet je proberen die rollen gescheiden te houden. Daarin moet de omroep faciliteren. Maar er wordt een beroep gedaan op je integriteit en ook de vrijwilliger heeft een gedragscode ondertekend.

Hoe kun je eventuele nadere informatie aanvragen?

expand_more

Dat kan via de Wet open overheid (Woo). Deze wet regelt de openbaarheid van bestuur en is de opvolger van de Wob. Daarvoor hoef je geen journalist te zijn. Iedere burger kan zich beroepen op de Woo.

Schrijf je alle vragen uit als je gaat interviewen?

expand_more

Dat kan, maar vaak is het beter om enkele kernvragen op papier te hebben, goed te luisteren naar de antwoorden en hierop door te vragen. Maar zorg wel dat je een structuur hebt, dat je voor jezelf helder hebt waar het verhaal over moet gaan en welke dingen je wilt te weten komen.

Is een interview met een politicus anders dan met ‘iemand op straat’?

expand_more

Een politicus is ervaren en voorbereid. Van hem of haar mag je een relevant antwoord verwachten, in begrijpelijke taal. Temeer omdat de politicus verantwoording moet afleggen tegenover de kiezer.

Wat doe je als een politicus ontwijkende of onbegrijpelijke antwoorden geeft?

expand_more

Benoem dit gewoon. Zeg tegen de politicus: wat bedoelt u? We doen dit voor de inwoners, die willen heldere taal. Wat minder jargon, alstublieft!

Maak je afspraken met politici over de inhoud van het gesprek of de output?

expand_more

Doorgaans niet. Dat hoeft ook niet want de politicus heeft kennis van het dossier en jij als journalist ook. Een uitzondering kan zijn als een thema precair is, bijvoorbeeld de komst van een AZC, waarbij de veiligheid van de politicus een rol speelt. In overleg kun je bepaalde bewoordingen vermijden.

Heb je een vraag of wil je meer informatie?