Jury Maatschappelijke Impact over de Lokale Media Awards 2026: ‘Juist lokaal kun je impact maken’

Wanneer heeft lokale journalistiek écht maatschappelijke impact? Niet alleen door een onderwerp te agenderen of een probleem zichtbaar te maken, maar vooral door wat er daarna gebeurt. De inzendingen voor de categorie Maatschappelijke Impact van de Lokale Media Awards 2026 laten zien hoe journalistieke producties iets in beweging kunnen zetten binnen de lokale samenleving. Dat kan een concrete verandering zijn, maar ook een maatschappelijk gesprek, politieke actie of nieuw inzicht. 

De jury bestaat uit Bart Jan Cune, journalistiek strateeg, trainer en presentator, Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur NOS Nieuws, en René Sommer, hoofdredacteur Journalistiek bij KRO-NCRV. Zij vertellen wanneer journalistiek volgens hen echt impact heeft, waarom die impact niet altijd groot hoeft te zijn en welke bijzondere positie lokale media innemen binnen hun gemeenschap. 

Wat viel jullie op aan de inzendingen in de categorie Maatschappelijke Impact? 

Bart Jan: “Je ziet dat er een soort definitie ontstaat van wat impact binnen lokale media eigenlijk is. Dat je niet alleen agendeert of observeert, maar daadwerkelijk iets in gang zet. Een beweging met een uitkomst. Die uitkomst hoeft niet altijd een oplossing te zijn. Het kan bijvoorbeeld ook een onderzoeksresultaat zijn waar vervolgens weer iets uit voortkomt.” 

René: “Wat goed is, is dat er niet alleen wordt gekeken naar bijvoorbeeld raadsvragen of politiek ingrijpen. Ook binnen een gemeenschap kan door een publicatie een discussie op gang komen. Bij de inzendingen zie je dat er goed wordt gekeken naar wat iets met de gemeenschap doet, dat verschillende standpunten uit de gemeenschap worden meegenomen en dat een discussie verder wordt geholpen. Zonder als journalist een oordeel te hebben over de uitkomst.” 

Wilma: “En dat alles dankzij een goede feitenbasis.” 

René: “Wat mij verder opvalt, is dat makers er echt voor kiezen om in een onderwerp te investeren. Ze zetten het goed op de kaart, blijven het volgen en doen extra onderzoek om meer boven water te krijgen. Dat maakt voor mij het verschil.” 

Wanneer heeft een journalistieke productie echt maatschappelijke impact? 

Wilma: “Als je met journalistieke methoden, door journalistiek te bedrijven, uiteindelijk iets in beweging zet. Het klassieke voorbeeld is dat je een probleem agendeert en het vervolgens ook wordt opgelost. Maar het kan net zo waardevol zijn als er een maatschappelijk debat op gang komt of iets politiek op de agenda komt. Die beweging moet je breed zien.” 

Bart Jan: “Journalistiek kan juist ook tegenwicht bieden aan polarisatie. Door er te zijn, te luisteren en verschillende perspectieven te laten zien, zonder zelf een standpunt in te nemen of activistisch te worden. Met een journalistieke benadering kun je een meervoudig perspectief bieden.” 

Hoe weeg je grote, zichtbare impact af tegen impact voor één persoon of een kleine groep? 

Wilma: “Die afweging staat voor mij niet voorop. Je moet per onderwerp en per inzending kijken: hoe is de journalistiek te werk gegaan, zit het goed in elkaar, is er een feitenbasis gelegd en wat heeft het vervolgens in beweging gezet? Je moet ervoor waken dat je als lokale omroep alleen naar de grote, landelijke onderwerpen kijkt. Juist ook lokaal kun je impact maken.” 

Bart Jan: “Het gaat uiteindelijk om een bepaalde manier van werken en omgaan met de omgeving. Welke vragen leven er, wat observeer je en hoe breng je dat vervolgens verder? Dat kan heel klein zijn, maar iets kleins kan lokaal van hele grote betekenis zijn.” 

René: “Als je door een ogenschijnlijk klein onderwerp heen kijkt, zie je hoe goed lokale journalistiek zijn werk kan doen. Een onderwerp wordt goed op de kaart gezet en vervolgens wordt er ook op gehandeld.”  

Welke rol speelt lokale journalistiek in het versterken van de samenleving? 

Wilma: “Journalistiek kan zorgen voor verbinding door een gemeenschappelijke feitenbasis te leggen en een maatschappelijk debat op gang te brengen. Dat is voor de journalistiek in het hele land belangrijk, maar dat begint lokaal.” 

Wat moet een productie bij jullie teweegbrengen om te denken: hiervoor zijn lokale media onmisbaar? 

René: “Dat je denkt: dit verhaal hadden we zelf ook willen maken. Met eigen onderzoek en met deze impact. Dat je naar een productie kijkt en denkt: dit is helemaal af en compleet.” 

Bart Jan: “Wat ik mooi vind, is als een omroep zichzelf daarin niet belangrijker maakt dan nodig. Je neemt je journalistieke taak serieus en ziet dat er in de samenleving iets op gang komt. Je kunt daar vervolgens aandacht aan blijven geven, maar uiteindelijk is het van die gemeenschap. Dat is ook de kracht van een goede lokale omroep: begrijpen welke rol je hebt in het midden van die gemeenschap.” 

René: “Als je midden in die gemeenschap staat, weet je precies wat er speelt. Je kent de mensen, de gevoeligheden en de achtergronden. Dat doen lokale omroepen heel goed. Daar kun je veel van leren.”