Hoe interview je een politicus? Schrijf je vooraf een serie vragen uit, of werk je meer intuïtief? Stel je prikkelende vragen of laat je de politicus veel ruimte? En wat doe je als hij of zij ontwijkende antwoorden geeft? In het laatste NLPO-webinar in de reeks Gemeenteraadsverkiezingen 2026 spreekt Ruben van Twillert met journalist Lot van Bree en raadslid Marion van der Bijl.

Lot van Bree, politiek verslaggever van Omroep West, raakte al jong gefascineerd door de politiek én door het medium radio. “Mijn moeder luisterde altijd naar het programma Welingelichte Kringen, met Joop van Tijn”, zegt Lot. “Als kind begreep ik weinig van de inhoud, maar het klonk allemaal zo mooi. Al op de middelbare school in de Hoeksche Waard presenteerde ik eens per drie weken een radioprogramma: Rondje Regio. Onze eindredacteur gaf me tips over de politici die ik ging spreken.”

Marion van der Bijl is sinds 2022 raadslid in Hoorn. Ze werd geactiveerd door een grote verkiezingsoverwinning van het Forum voor Democratie en gaf zich op als vrijwilliger bij GroenLinks. “Ik dacht: misschien kan ik helpen met de nieuwsbrief”, herinnert Marion zich. “Maar ik werd gemeenteraadslid! Ik was al snel positief verrast over de lokale politiek. Heel dichtbij, het gaat over dingen waar je zelf langsfietst.” Bij de aankomende verkiezingen is Marion fractievoorzitter en lijsttrekker.

Hoe is het om een politicus te interviewen?
“Mijn eerste interview had ik heel goed voorbereid”, zegt Lot. “Ik had alle vragen uitgeschreven en geanticipeerd op mogelijke antwoorden. Maar je leert al snel dat een gesprek soms anders loopt.” Ook voor Marion was het wennen: “Na drie weken als raadslid werd mij gevraagd om mezelf voor de camera te introduceren. Ik was zenuwachtig en heb flink staan ratelen, maar het ging toch wel goed. Als ik tegenwoordig word gevraagd, is het meestal naar aanleiding van een kwestie die speelt of een motie die is ingediend. Dan zit ik al goed in het onderwerp en bereid ik geen lappen tekst voor.”

Rob Nieuwveld, hoofdredacteur bij CKZ Vandaag (Omroep CKZ) en deelnemer aan het webinar, begrijpt dit: “Als ik een politicus interview, weten we allebei wat er speelt. Ik heb een paar kernvragen, maar in de praktijk luister ik en vraag ik door op eerdere antwoorden. We maken er samen een goed gesprek van. Al te veel voorbereide vragen zouden de inhoud saai maken.” Ben Zonneveld (ZFM Zandvoort) bewandelt dezelfde weg: “Ik schrijf niet alles uit. Uit de antwoorden volgt altijd wel iets waarop ik kan doorvragen.”

De tekst gaat na de video verder.

Hoe kritisch benader je de politicus?
“Een verhaal moet prikkelen”, zegt Lot. “Daarom interview ik meestal scherp. Maar puur bekritiseren is geen doel. Het gaat om de inhoud, ik wil weten hoe het zit en waarom. Een politicus moet verantwoording afleggen aan de kiezers. Ontwijkende antwoorden kun je vaak vermijden door goede vragen te stellen. Maar soms loopt het helemaal anders. Een voorbeeld is die Oudejaarsavond in Den Haag, toen vreugdevuren bijna voor een ramp zorgden. Op de persconferentie stelde ik vragen aan burgemeester Krikke. Ik rekende op nietszeggende antwoorden, immers het onderzoek naar de oorzaak liep nog. Maar zij zei meteen: ‘die vuurstapels waren veel te hoog’. Daar heb ik toen op doorgevraagd. De burgemeester kreeg daar later wel problemen mee.” In het webinar meldt Sebastiaan een andere ervaring: “Toen vorig jaar in Capelle een jongen door de politie werd doodgeschoten, stak de burgemeester in alle media woordelijk hetzelfde verhaal af. Ik kwam er niet tussen met mijn vraag.”

Voor Marion zijn het onderwerp en het medium bepalend voor hoe zij als politicus een interview ingaat: “Soms word je gebeld voor een kort citaat. Daar denk ik dan wel over na. Als ik meewerk aan een podcast, heb ik meer tijd om iets uit te leggen. Daarbij zijn er precaire onderwerpen. Er is veel onvrede over het AZC in Hoorn, dus moet ik soms mijn woorden wegen. Mijn naam en foto staan naast het artikel, je weet dat je rondgaat in app-groepen. Met agressie tegen politici moeten we helaas rekening houden.” Spelen de verkiezingen een rol in hoe je een gesprek ingaat? Voor Marion toch wel: “Je profileert je als lijsttrekker, zorgt ervoor dat de media onze standpunten oppikken, dus soms ben je wat feller. Tegelijk ben je extra alert op fouten.”

Irritaties en ontwijkende antwoorden
Politici zijn net mensen: er zijn er geen twee hetzelfde. Lot: “Met sommige politici kun je een stevige discussie voeren en blijft de relatie goed. Anderen zijn sneller geïrriteerd. Maar het scheelt als je met open vizier het gesprek ingaat. Niettemin werd Mark Rutte ooit boos op me, toen ik hem sprak over de mogelijke komst van drieduizend nieuwe agenten. Hij dacht waarschijnlijk: die dame is van de lokale omroep, die zal wel naar mijn hobby’s vragen. Ik vond het niet erg, hoor.”

Marion weet dat het af en toe wel eens misgaat. “Ik heb in een podcast ooit gezegd dat het in de raad zou gaan knetteren als we het over sportvelden gingen hebben. Stond meteen op Facebook. Mijn fout, de journalist deed het goed. Op het stadhuis zijn de discussies vaak vrij droog. De lokale omroep weet wat er speelt in de stad en legt de standpunten van de partijen helder uit. Samen breng je de boodschap voor de burgers. Zo maak je het voor hen concreet.”